به گزارش سلامت نیوز به نقل از eatingwell، بسیاری از ما صدای بوق خودروها، ترافیک و شلوغی شهر را تنها یک مزاحمت روزمره می‌دانیم، اما شواهد علمی نشان می‌دهد قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض این صداها می‌تواند سلامت مغز را نیز تحت تأثیر قرار دهد. پژوهش‌ها حاکی از آن است که آلودگی صوتی مزمن با افزایش خطر افت عملکرد شناختی و تسریع روند پیری مغز ارتباط دارد.

ترافیک چگونه به مغز آسیب می‌زند؟

۱. افزایش استرس مزمن

زندگی یا کار در مناطق پرتردد باعث می‌شود بدن به‌طور مداوم در معرض محرک‌های استرس‌زا قرار گیرد. به گفته متخصصان، سروصدای مداوم سطح هورمون استرس (کورتیزول) را افزایش داده، التهاب بدن را تشدید می‌کند و سلول‌های ایمنی مغز را برای مدت طولانی در وضعیت فعال نگه می‌دارد.

این التهاب مزمن توانایی مغز را برای ترمیم و محافظت از سلول‌های عصبی کاهش می‌دهد و احتمال ابتلا به بیماری‌های تحلیل‌برنده مغز مانند آلزایمر را افزایش می‌دهد.

۲. آسیب تدریجی به شنوایی

اگرچه صداهای بسیار بلند مانند انفجار یا دستگاه‌های صنعتی می‌توانند در مدت کوتاهی به شنوایی آسیب برسانند، اما قرار گرفتن مکرر در معرض صداهای نسبتاً بلند مانند ترافیک نیز به سلول‌های مویی ظریف گوش داخلی آسیب می‌زند.

این سلول‌ها وظیفه تبدیل ارتعاشات صوتی به پیام‌های عصبی را بر عهده دارند. مطالعات نشان داده‌اند افرادی که به‌طور مداوم در معرض صدای ترافیک قرار دارند، بیشتر دچار افت شنوایی می‌شوند؛ افتی که با کاهش حافظه، افت توانایی‌های شناختی و افزایش خطر زوال عقل نیز ارتباط دارد.

۳. اختلال در خواب

خواب عمیق یکی از مهم‌ترین زمان‌ها برای بازسازی مغز است. در این مرحله، مغز مواد زائد را دفع می‌کند، خاطرات را تثبیت کرده و عملکرد سیستم ایمنی را تنظیم می‌کند.

صدای ترافیک، حتی اگر فرد متوجه آن نشود، می‌تواند خواب عمیق را بارها مختل کند. تحقیقات نشان می‌دهد با هر ۱۰ دسی‌بل افزایش میانگین آلودگی صوتی طی شبانه‌روز، کیفیت خواب کاهش یافته و مدت خواب کوتاه‌تر می‌شود. تداوم این وضعیت در طولانی‌مدت خطر آلزایمر و سایر انواع زوال عقل را افزایش می‌دهد.

۴. آسیب به سلامت قلب و عروق

آلودگی صوتی تنها مستقیماً بر مغز اثر نمی‌گذارد، بلکه سلامت قلب و رگ‌های خونی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض صدای ترافیک با افزایش فشار خون، مقاومت به انسولین و اختلال عملکرد عروق ارتباط دارد.

از آنجا که مغز برای دریافت اکسیژن و مواد مغذی به عملکرد مناسب رگ‌های خونی وابسته است، این تغییرات می‌توانند خطر کاهش عملکرد شناختی را افزایش دهند.

سازمان جهانی بهداشت میانگین ۵۳ دسی‌بل در شبانه‌روز را حداکثر میزان توصیه‌شده برای پیشگیری از عوارض سلامت می‌داند، هرچند برخی مطالعات نشان می‌دهند خطرات قلبی و متابولیک ممکن است از حدود ۴۵ دسی‌بل نیز آغاز شوند.

چگونه از مغز در برابر آلودگی صوتی محافظت کنیم؟

کارشناسان توصیه می‌کنند برای کاهش اثرات صدای ترافیک بر مغز اقدامات زیر را انجام دهید:

• در محیط‌های بسیار پرسروصدا از محافظ گوش یا هدفون‌های کاهش‌دهنده نویز (در شرایط ایمن) استفاده کنید.

• هنگام خواب از دستگاه تولید نویز سفید یا نویز صورتی برای کاهش اثر صدای محیط بهره بگیرید.

• تا حد امکان زمان بیشتری را در پارک‌ها و فضاهای سبز سپری کنید؛ حتی ۱۰ دقیقه حضور در طبیعت می‌تواند استرس را کاهش دهد.

• در صورت امکان، پنجره‌های دوجداره یا عایق صوتی برای منزل استفاده کنید.

راهکارهای تقویت سلامت مغز

متخصصان تأکید می‌کنند اگرچه حذف کامل آلودگی صوتی امکان‌پذیر نیست، اما می‌توان مقاومت مغز را در برابر آثار آن افزایش داد. مهم‌ترین توصیه‌ها عبارت‌اند از:

• حفظ ارتباطات اجتماعی و دوری از انزوا

• پیروی از رژیم غذایی سالم سرشار از میوه، سبزیجات، غلات کامل، مغزها، روغن زیتون و ماهی‌های چرب

• انجام منظم فعالیت بدنی

• خواب کافی و باکیفیت در محیطی آرام، تاریک و خنک

اگرچه صدای ترافیک بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی شهری است، اما شواهد علمی نشان می‌دهد قرار گرفتن مداوم در معرض آن می‌تواند با افزایش استرس، آسیب به شنوایی، اختلال خواب و مشکلات قلبی‌عروقی، روند پیری مغز را تسریع کند. رعایت اصول ساده‌ای مانند محافظت از شنوایی، خواب باکیفیت، فعالیت بدنی، تغذیه سالم و حضور در طبیعت می‌تواند به کاهش این اثرات و حفظ سلامت مغز در بلندمدت کمک کند.